آموزش ترید و تحلیل تکنیکال - مرکز تحقیقات بلاک چین

کاربرد بلاک چین در زنجیره تامین (بخش اول)

کاربرد بلاکچین در زنجیره تامین

 

امروزه با پیشرفت فضای دیجیتالی، فناوری‌های نوظهوری مانند بلاک چین، فرصت مناسبی برای کسب و کارها ایجاد نموده‌اند تا بتوانند بهره‌وری شبکه‌های تامین خود را بیش از پیش بهبود بخشند. همراه‌سازی و هماهنگ سازی زنجیره تامین با فناوری‌های دیجیتالی می تواند منجر به افزایش چشم‌گیر کارایی صنایع گردد. در حال حاضر فرصتی بی‌بدیل ایجاد شده تا زنجیره‌های تامین در سراسر جهان با استفاده و بهره‌گیری از فناوری بلاک چین، اینترنت اشیا، هوش مصنوعی و تجهیزات هوشمند بهره‌وری و کارایی خود را به حداکثر برسانند.

در این گزارش بر آنیم پس از بررسی مسائل چهارگانه زنجیره‌های تامین یعنی، قابلیت رهگیری، مدیریت ذینفعان متعدد، انعطاف‌پذیری در برابر تغییرات و تطابق با مقررات و قوانین فناوری بلاکچین، راهکارهای رفع این چالش‌ها را در دنیای بلاک چین تشریح نماییم و برای درک بهتر موضوع در انتها مقایسه‌ای بین معماری زنجیره‌های تامین فعلی و سنتی صنعت داروسازی و خودروسازی با نمونه‌های زنجیره بلوکی آن انجام داده و چند نمونه عملیاتی در این حوزه را نیز بررسی نماییم.

 


استفاده از بلاک چین در زنجیره تامین


استفاده از بلاک چین در زنجیره تامین

 

زنجیره تامین در حقیقت شامل مجموعه جریان‌های اطلاعاتی، انتقال محصول (کالا و خدمات) و نقل و انتقال پول می‌باشد. شیوه مدیریت این اجزا تاثیر مستقیمی بر موقعیت رقابتی یک سازمان در بخش‌هایی مانند هزینه تمام شده محصول، حجم سرمایه در گردش، سرعت ورود به بازار و تجربه مشتری خواهد داشت. سازمان‌ها با هدف پاسخ‌گویی به تقاضای مشتریان و افزایش کارایی خود، در پی کشف روش‌های نوآورانه برای افزایش کارآمدی زنجیره‌های تامین هستند. به واسطه پیشرفت‌های فناوری، زنجیره‌های تامین خطی به مدل‌هایی پویا و برخط تبدیل شده و نحوه تبادلات و اشتراک‌گذاری اطلاعات و دارایی‌ها متحول شده است.

بر اساس مقاله شرکت دلویت در سال ۲۰۱۶ با عنوان همراهی سازمان‌ها با آینده دیجیتالی، ۹۰ درصد از سازمان‌های بررسی شده، معتقدند که به اندازه کافی برای پذیرش روندهای دیجیتالی آماده نشده اند. در همین راستا، بسیاری معتقدند که ۴۰ درصد از ۵۰۰ شرکت برتر به انتخاب نشریه Furtune بر اثر تحولات دیجیتالی تا یک دهه آینده از بین خواهند رفت. بر اساس این یافته‌ها، رهبران تجاری برای تغییر پیکربندی شبکه‌های تامین خود، حداکثرسازی ارزش خود و بالابردن کارایی همزمان با کاهش قیمت‌ها در جهانی به شدت رقابتی، تحت فشاری روز افزون قرار گرفته اند.

علیرغم پیشرفت‌های صورت گرفته در شبکه‌های تامین دیجیتالی، فرآیندهای کاغذی همچنان رایج هستند و این امر منجر به کاهش شفافیت و قابلیت همکاری اعضای درگیر در زنجیره تامین می‌گردد. از آنجایی که در زنجیره‌های تامین ناهمگون فعلی، فعالیت هر حلقه از دید سایر اعضای زنجیره با آسانی قابل رویت نیست، در نتیجه انخاذ تصمیمات و اجماع نظرات در زمینه نحوه کارکرد زنجیره تامین و اعمال تغییرات یکپارچه، بسیار دشوار و پیچیده خواهد بود. براساس تحقیقات صورت گرفته، مخصوصا در دوسال گذشته، سازمان‌ها هزینه و زمان بسیار زیادی برای کشف روشی نوین در جهت ارتقای شفافیت و تسهیل تشریک اطلاعات در میان شبکه‌های تامین خود صرف نموده‌اند که بیشتر این پروژه‌ها بر همکاری دورن سازمانی در جهت کسب کار‌آمدی حداکثری تمرکز داشته اند.

بسیاری از محققین بر این باورند که شرکت‌ها با هدف تسریع پاسخگویی به تغییرات مداوم اکوسیستم خود، بایستی چابک‌تر و انعطاف‌پذیرتر شوند. به کارگیری فناوری‌های نوین منجر به خلق مدل‌های جدید همکاری شد که این مدل‌ها پتانسیل بالایی در بهبود کارایی زنجیره تامین دارند.

برای پاسخگویی به نیازهایی همانند چابکی و انعطاف‌پذیری، فناوری بلاک چین می‌تواند راهکار بسیار مناسبی باشد. رهگیری محصولات در طی زنجیره تامین یکی از جذاب‌ترین موارد استفاده از فناوری بلاک چین خواهد بود. سازمان‌ها با کمک‌گیری از این فناوری می‌توانند به تمام آرزوهای خود در راستای بهبود عملکرد شبکه‌های تامین خود جامه عمل بپوشانند.

 


علت استفاده از بلاک چین در زنجیره تامین


بر اساس نظرات شرکت‌های بزرگی مانند Deloitte و IBM، فناوری بلاک چین یک فناوری کلیدی برای درمان نواقص زنجیره تامین است. در فناوری بلاک چین تمامی اطلاعات ثبت شده، از محل تولید محصول گرفته تا نقطه فروش آن بصورت مانا و غیر قابل تغییر ثبت می‌گردد و هیچ واسطه‌ای توانایی تغییر داده‌های دیگر اعضا و حتی داده‌های ثبت شده توسط خود را بدون اخذ اجماع عموم اعضا را ندارد و بدین ترتیب، کاربران می‌توانند به صحت داده‌ها اعتماد کنند.

قابلیت رهگیری بلادرنگ و مستمر محصولات در زنجیره تامین، رشته از داده‌های قابل حسابرسی ایجاد کرده و بدین ترتیب کسب‌و‌کارها می‌توانند با اطمینان بالا در زمینه صحت اطلاعات و کیفیت محصولات خود تصمیم‌گیری نمایند. ذات توزیع شده این فناوری امکان نظارت و کنترل بیشتری در اختیار قرار می‌دهد و علاوه بر این، رهگیری بلادرنگ به کمک قراردادهای هوشمند، این امکان را فراهم می‌آورد تا ذینفعان بتوانند با اعمال تصمیمات متنوع، منابع خود را بهینه‌تر مصرف کرده و میزان سرمایه در گردش غیر مولد خود را کاهش دهند. در حال حاضز شرکت دلویت از نمونه عملیات یک زنجیره تامین مبتنی بر فناوری بلاک چین با نام TraceChain رونمایی کرده و بصورت آزمایشی زیر بار قرار داده است.

 


کاربردهای بلاک چین در مدیریت زنجیره تامین صنایع مختلف


 صنعت داروسازی


کاربردهای بلاک چین در مدیریت زنجیره تامینکاربردهای بلاک چین در مدیریت زنجیره تامین صنعت داروسازی

 

بر اساس گزارش سازمان بهداشت جهانی، در کشورهای کمتر توسعه یافته، به طور متوسط از هر ۱۰ دارو، یکی تقلبی است. بر اساس تحقیقات همین سازمان، یک سوم داروهای موجود در کشورهای در حال توسعه بصورت کامل تقلبی بوده و در این میان بیش از ۳۰ درصد داروهای تقلبی دارای مواد فعال نیستند. سالانه ۷۲ هزار کودک مبتلا به ذات‌الریه و ۶۹ هزار کودک مبتلا به مالاریا بر اثر مصرف داروهای تقلبی می‌میرند. در جهان سالانه ۲۰۰ میلیارد داروی تقلبی به فروش می‌رسد و حدود ۸ درصد تجهیزات پزشکی نیز اصالت ندارند.

تقلب در صنعت داروسازی عموما به دو شکل صورت می‌گیرد، یا کارخانه تولید دارو، مواد دارویی را از زنجیره تامین خارج نموده و خود در بازار به فروش می‌رساند که این امر منجر به تولید داروهایی غیرفعال می‌شود و یا داروهای تقلبی را به عنوان داروهایی اصیل وارد زنجیره تامین می‌نماید. با اینکه راهکارهایی مانند رهگیری الکترونیکی منشا دارو وجود دارد، اما این سامانه‌ها کماکان به پایگاه داده‌های مستقل وابسته بوده و تبادلات داده‌ای تنها بین دو پایگاه داده مجاور (و نه تمامی پایگاه‌های داده موججود در مسیر زنجیره تامین) ممکن است.

در سال ۲۰۱۳، بر اساس مصوبه کنگره ایالات متحده، تمامی شرکت‌های دارویی بایستی تا سال ۲۰۲۴، زیرساخت‌ها و سامانه‌های رهگیری و ردیابی داروهای خود را راه‌اندازی نموده و موارد مشکوک را ظرف مدت ۲۴ ساعت اطلاع دهند. از سویی دیگر، سازمان غذا و داروی ایالات متحده، تمامی داروسازان را تحت فشار قرار داده تا سامانه‌ای برای اشتراک گذاری اطلاعات دارویی و مدیریت زنجیره تامین دارو ایجاد نمایند، به شکلی که این نهاد در هر لحظه به اطلاعات زنجیره‌های تامین دارویی دسترسی مستقیم داشته باشد. با اینکه سال‌هاست که فناوری‌های مختلفی در دسترس صنایع می‌باشد، اما امکان رهگیری محصولات در زنجیره تامین کماکان با انتظارات رگولاتورها فاصله بسیار زیادی دارد و به نظر می‌رسد که برای پاسخگویی به این چالش‌ها یک فناوری ساختارشکن دیگری بایستی بکار گرفته شود و بلاک چین می‌تواند همان فناوری باشد.

 

مقایسه مدل سنتی زنجیره تامین دارو با مدل مبتنی بر فناوری بلاک چین

 

 مقایسه مدل سنتی زنجیره تامین دارو با مدل مبتنی بر فناوری بلاک چین

 

مقایسه مدل سنتی زنجیره تامین دارو با مدل مبتنی بر فناوری بلاک چین

 

 


نحوه کارکرد عملیاتی بلاک چین در زنجیره تامین دارو


فناوری بلاکچین یک راهکار بالقوه برای رهگیری مسیر حرکت داروها از کارخانه تا مصرف‌کننده نهایی است و در این بین ذینفعان، دیدی شفاف و کامل بر زنجیره تامین داشته و بدین طریق می‌توانند تقاضای مشتریان خود را پیش‌بینی کنند و بهره‌وری خود را بهبود بخشند. ذینفعان صنعت صنعت دارو می‌توانند با توسعه قرارداهای هوشمند زنجیره بلاک چین در کنار استفاده از تجهیزات اینترنت اشیا، بستری ایجاد کنند که در آن در هر لحظه بتوانند اشراف کاملی بر اصالت مواد اولیه و تجهیزات، وضعیت کارکردی آن‌ها، موقعیت مکانی آن‌ها، وضعیت نگهداری و میزان مواد موجود در انبارها داشته باشند و در این بین نهادهای رگولاتوری نیز توانایی رصد تمامی تبادلات و کشف موارد مشکوک را خواهند داشت. هرگونه تغییری همانند دمای نگهداری دارو در انبارها و یا کامیون‌های حمل دارو می‌تواند از طریق تجهیزات اینترنت اشیا ضبط و از طریق قراردادهای هوشمند در بلاکچین ثبت و رهگیری شود.

قوانین تعریف شده در قالب قراردادهای هوشمند با دریافت اطلاعات از تجهیزات هوشمند، اجرا شده و به منظ.ر اتخاذ تصمیمات مناسب، هشدارهایی برای ذینفعان مرتبط ارسال خواهد کرد و یا بسته به نوع تعریف قوانین، قراردادهای هوشمند می‌توانند وارد عمل شده و عملیات مناسبی را پیاده‌سازی نمایند.

به عنوان مثال، حسگرهای دمایی، به صورت مستمر دمای کامیون‌های حمل دارو را اندازه‌گیری کرده و در اختیار قراردادهای هوشمند قرار می‌دهند. چنانچه بر اساس قوانین از پیش تعریف شده در قراردادهوشمند، شیوه نگهداری دارو مناسب تشخیص داده نشود، قرارداد می‌تواند ضمن مطلع سازی ذینفعان، فرآیند مرجوع نمودن دارو را پیگیری نموده و تسویه مالی آن را از دستور کار خارج نماید. بدین ترتیب نه تنها مدیریت زنجیره تامین برای ذینفعان تسهیل می‌گردد، بلکه از توزیع داروهایی که می‌تواند برای مصرف کنندگانن عواقب هولناکی به همراه داشته باشد نیز جلوگیری شده است. در این بین، امضاهای دیجیتالی، تضمین می‌کند که داده‌ها تنها برای ذینفعان دخیل در زنجیره تامین و یا تنها سطوحی مشخص از آنان قابل رصد باشد.

تجهیزات اینترنت اشیا، اطلاعات دقیق دریافتی و نحوه جریان اطلاعات را ثبت نموده و نحوه جریان اطلاعات را ثبت نموده و بر بستر بلاکچین قرار می‌دهند. این اطلاعات تنها برای ذینفعان قابل مشاهده و بازیابی است که مجوز دسترسی به اطلاعات را دارا هستند. از آنجایی که در راهکارهای بلاک‌چین امکان بازیابی تاریخچه تمامی اطلاعات زنجیره تامین وجود دارد، از نقطه نظر رگولاتورهای دارویی نیز، این فناوری نقش یک منبع قابل اعتماد برای نهادهایی مانند سازمان غذا و دارو را بازی کند. به کمک همین زیرساخت و بستر، شرکت‌های داروسازی نیز قادرند تطابق روندکاری خود را با استانداردهای موجود اثبات نمایند. علاوه بر این، اعضای فعال در اکوسیستم نیز می‌توانند با تعبیه قراردادهای هوشمند در بلاکچین، ذینفعان را از عدم رعایت مقررات تعیین شده مطلع سازند.

در حال حاضر شرکت داروسازی Merck با همکاری American Bergen، SAP،Crytowork، زنجیره تامینی مبتنی بر فناوری بلاکچین و اینترنت اشیا، بربای ردیابی داروها تولیدی و ثبت حق مالکیت داروسازها توسعه داده است.

 

بیشتر بخوانید:

کاربرد بلاک چین در زنجیره تامین (بخش دوم)

کاربردهای مهم بلاک چین (بخش اول)

کاربردهای مهم بلاک چین (بخش دوم)

کاربرد بلاکچین در صنعت نفت و گاز

بلاکچین بستری امن برای انتخابات (بخش اول)

تفاوت بلاک چین با ویکی پدیا چیست؟

بلاک چین و مبارزه با پول شویی

فناوری بلاک چین و بانکداری

بلاک چین و بازتعریف اعتماد سیاسی

بلاک چین و آینده زیر ساخت های مالی (بخش اول)

بلاک چین و آینده زیر ساخت های مالی (بخش دوم)

بلاک چین در سیستم‌های پرداخت

فرصت‌ها و چالش‌های بلاک چین در صنعت بیمه (بخش اول)

فرصت‌ها و چالش‌های بلاک چین در صنعت بیمه (بخش دوم)

بررسی نسل‌های مختلف بلاکچین

بلاک چین در صنعت مخابرات (بخش اول)

بلاک چین در صنعت مخابرات (بخش دوم)


منبع: مرکز تحقیقات بلاکچین


آموزش صفر تا صد ترید و تحلیل تکنیکال ارزهای دیجیتال، بورس و فارکس

درباره ما

"مرکز تحقیقات بلاک چین" به‌عنوان بزرگترین وب سایت تخصصی، پژوهشی و آموزشی بلاک چین در جهان توسط مجموعه ای از متخصصان حوزه بلاک چین و ارزهای رمزنگاری شده از سال 1396 به ‌صورت رسمی فعالیت خود را آغاز نمود.


ادامه درباره ما

 

ارتباط با پشتیبانی در تلگرام bircsupport1@

کانال تلگرام مرکز تحقیقات بلاکچین