آموزش ترید و تحلیل تکنیکال - مرکز تحقیقات بلاک چین

قرارداد آتی بیت کوین (Bitcoin Futures) چیست؟ هر آنچه که باید بدانید

قرارداد آتی بیت کوین (Bitcoin Futures) چیست؟ هر آنچه که باید بدانید

 

قراداد آتی (Futures) یکی از اصطلاحاتی است که در بازارهای مالی امروزی از اهمیت زیادی برخوردار است. در این مقاله قصد داریم تا مفهوم قرارداد آتی را برای شما شرح دهیم و نگاهی تحلیلی به قرارداد آتی بیت کوین (Bitcoin Futures)، انواع این قراردادها و همچنین تاثیرات آن بر روی بازار بیت کوین بیاندازیم.


قراردادهای آتی چیست؟


قراردادهای آتی (Futures) به توافق نامه‌هایی گفته می‌شود که برای خرید یا فروش یک دارایی در یک تاریخ معین و با قیمتی از پیش تعیین شده مورد استفاده قرار می‌‌گیرند. پس از اینکه قرارداد‌های آتی معاملات آینده منعقد شد، هر دو طرف معامله کننده موظف می‌شوند که برای اجرای قرار داد در تاریخ تعیین شده، بدون در نظر گرفتن قیمت واقعی بازار خرید و فروش انجام دهند.

در اینجا هدف الزاما کسب حداکثر سود از معاملات نیست، بلکه قرارداد آتی یک ابزار برای مدیریت ریسک است و موجب می‌شود تا از ریسک تغییرات قیمت دارایی‌هایی که بصورت مداوم خرید و فروش می‌شوند جلوگیری کند. به همین دلیل است که در اغلب اوقات در بازارهای مالی و بورس اوراق و بهادار مورد استفاده قرار می‌گیرد. قراردادهای آتی در اوراق بهادار به عنوان واسطه عمل می‌کنند و سبب جلوگیری از نوسانات شدید قیمتی و معتدل کردن هیجانات بازار خواهند شد، بخصوص در زمان‌هایی که دارایی‌های اساسی بسیار بی‌ثبات هستند.

برای روشن شدن این موضوع تصور کنید که یک تولید کننده خودرو برای در امان ماندن از تغییرات قیمت قطعات خودرو، یک قرارداد آتی با یک تولید کننده قطعات خودرو منعقد کرده است. حال فرض کنید که قیمت یکی از خودروهای تولیدی او در زمان بستن قرارداد، ۳۰ میلیون تومان است. خودروساز که می داند قیمت قطعات خودرو افزایش می‌یابد، برهمین اساس یک قرارداد آتی سه ماه برای تولید قطعات مورد نیازش به ارزش ۳۰۰ میلیون تومان منعقد می‌کند. بر اساس این قرارداد، خودروساز پول قطعات مورد نیازش را پرداخت کرده و سه ماه دیگر که قرارداد به اتمام رسید، قطعات درخواستی را تحویل می‌گیرد. اگر تا زمان اتمام قرارداد قیمت تولید قطعات طبق پیش‌بینی خودروساز افزایش یابد و مثلا به ۴۰۰ میلیون برسد، در این میان شرکت خودروساز ۱۰۰ میلیون تومان صرفه‌جویی کرده است. توزیع کننده قطعات نیز در صورتی که از ثابت ماندن قیمت‌ها مطمئن باشد، حتی با وجود بالا بودن آنها، با آغوشی باز از عقد این گونه قراردادها حمایت می‌کند. از سوی دیگر، قراردادی مشابه باعث خواهد شد تا از آسیب کاهش احتمالی قیمت نیز در امان بماند.

در مثال فوق، هر دو طرف با عقد قرارداد آتی خود را از گزند نوسانات قیمت حفظ کرده اند.

 


قراردادهای آتی چگونه کار می‌کنند؟


قراردادهای آتی چگونه کار می‌کنند؟

 

دو نوع کلی از قراردادهای آتی وجود دارند که می‌توانید در آن شرکت کنید:

  1. موقعیت‌های خرید یا طولانی که اصلاحا به آن‌ها Long گفته می‌شود.
  2. موقعیت‌های فروش یا کوتاه که اصطلاحا به آن‌ها Short گفته می‌شود.

اگر موقعیت خرید یا لانگ (Long) را انتخاب کنید، می‌پذیرید که درآینده‌ای معین، دارایی مورد نظر را با قیمتی مشخص خریداری کرده و صبر می‌کنید تا قرارداد باطل شود. در سوی دیگر وقتی پوزیشن کوتاه یا شورت (Short) را انتخاب می‌کنید، در واقع شما موافقت کرده‌اید هنگامی قرارداد منقضی شود که یک دارایی را با قیمت تعیین شده بفروشید.

مسئله قانون‌گذاری و رگولاتوری در حوزه قراردادهای آتی از اهمیت به سزایی برخوردار است و همانطور که گفتیم در بازارهای مالی مانند بورس اوراق بهادار که دارای مجوز رسمی است، مورد معامله قرار می‌گیرند. بدین معنی که عرضه قراردادهای آتی در بازارهای بورس منوط به دریافت مجوز‌های لازم از مراجع مربوطه است. به عنوان مثال، کمیسیون معاملات آتی کالای ایالات‌متحده، نهاد اصلی نظارتی در خصوص قراردادهای آتی در کشور آمریکاست. در ایران نیز این قراردادها تحت نظارت سازمان بورس و وزارت صنعت، معدن و تجارت خرید و فروش می‌شوند.

باور عمومی اشتباهی که در این حوزه وجود دارد این است که اغلب افراد تصور می‌کنند که قرارداد آتی فقط یک تکه‌ای کاغذ است که بین دو نفر یا دو سازمان مختلف به امضا می‌رسد. برای برطرف کردن این باور نادرست باید بگوییم که در دنیای امروزی قراردادهای آتی بیشتر به نوعی توافق دو طرفه شباهت دارند که از طریق بازارهای سهام، صرافی‌ها و کارگزاری‌ها خرید و فروش می‌شوند و دیگر لزومی به حضور فیزیکی سرمایه‌گذاران وجود ندارد.

 


قرارداد آتی بیت کوین (Bitcoin Futures) چیست؟


قرارداد آتی بیت کوین (Bitcoin Futures) چیست؟

 

کاربرد قراردادهای آتی فقط مربوط به حوزه دارایی‌های فیزیکی نمی‌شود، بلکه می‌توان آن‌ها را در دارایی‌های مالی نیز مورد معامله قرار داد. اما در حوزه بیت کوین چگونه می‌توان از قراردادهای آتی استفاده کرد؟

در قراردادهای آتی بیت کوین، مشترکان می‌توانند بدون در اختیار داشتن هیچ بیت کوینی و فقط با تکیه بر پیش‌بینی خود از آینده قیمتی این رمزارز، اقدام به بستن چنین قراردادهایی کنند. در واقع Bitcoin Futures براساس سفته‌بازی (Spaculation) و انجام معاملات پر ریسک مالی انجام می‌شود.

انجام قراردادهای بیت کوین دو خصوصیت مهم دارد و از جنبه‌هایی می‌تواند سودمند باشد:

  1. هنوز یک چهارچوب قانونی مشخص و بین‌المللی در حوزه بیت کوین تبیین نشده است؛ این درحالی است که قراردادهای آتی بیت کوین، در بسترهایی کاملا قانون‌گذاری شده منعقد می‌شوند و طرفین معامله می‌توانند بدون نگرانی از مسائل قانونی و موانع موجود در صرافی هایی که این قراردادها در آن‌ها تنظیم شده‌اند معاملات خود را انجام دهند.
  2. ممنوعیت‌هایی در برخی از کشورهای دنیا برای ترید و معامله بیت کوین وجود دارد، استفاده از قراردادهای آتی به سرمایه گذاران این امکان را می‌دهد که قیمت بیت کوین را پیش‌بینی کنند و با تکیه بر تکنیک‌های سفته بازی، از افزایش قیمت بیت کوین در آینده سود کسب کرد.

قراردادهای آتی بیت کوین چگونه کار می‌کنند؟


قرارداد آتی بیت کوین دقیقا با همان اصول قرارداد آتی دارایی‌های مالی سنتی کارخواهد کرد. همچنین با پیش‌بینی بالا یا پایین رفتن قیمت بیت کوین، معامله‌گران امکان انعقاد قرارداد آتی خرید (لانگ) یا قرارداد آتی فروش (شورت) را بدست‌ می‌آورند تا بتوانند از این طریق به سود برسند.

به عنوان مثال، اگر شخصی قصد خرید یک بیت کوین به قیمت 13,000 دلار را داشته باشد و پیش‌بینی کند که در آینده قیمت آن افزایش می‌یابد، می‌تواند یک قرارداد آتی با سررسید سه ماهه برای دو بیت کوین و با ارزش 26,000 دلار منعقد می‌کند. طبق قرارداد فروشنده در زمان عقد آن، پول دو واحد بیت کوین را پرداخت کرده و بیت کوین‌ها را در تاریخ سررسید دریافت می‌کند. اگر پیش‌بینی سرمایه‌گذار درست باشد و قیمت بیت کوین به 15,000 دلار برسد، او توانسته است در مدت زمان تعیین شده  4,000 دلار سود کسب کند. در اینجا شاید برایتان سوال باشد که این قراردادها چه نفعی برای فروشنده دارد؟

برای پاسخ به این سوال باید گفت که قیمت ثبت شده در قراردادهای آتی بصورت توافقی است؛ بنابراین فروشنده نیز می‌تواند با تکیه بر پیش‌بینی خود از بازار وارد این حوزه از معاملات شود. در واقع فروشنده می‌تواند با اطمینان از ثابت ماندن یا کاهش قیمت در آینده، چنین قراردادهایی را امضا کند.

مثال بالا در مورد نوعی از قراردادهای آتی به نام قرارداد خرید یا لانگ بود، اما نوع دیگری از قراردادها وجود دارند که در آن سرمایه‌گذار ابتدا در قیمت‌های پایین قراردادی آتی منعقد می‌کند و سپس با بالاتر رفتن قیمت کالای مورد نظر، در اواسط دوره قرارداد خود تصمیم به فروش قرارداد خود با قیمتی بالاتر به خریدار دیگری می‌کند؛ پس معامله‌گر ابتدا یک قرارداد آتی خرید (لانگ) و سپس یک قرارداد آتی فروش (شورت) منعقد کرده و به سود می‌رسد.

 


 مفهوم قراردادهای بدون سررسید (Perpetual Contracts) بیتکوین


 مفهوم قراردادهای بدون سررسید (Perpetual Contracts) بیت کوین

 

قراردادهای بدون سررسید (دائمی) بیت کوین مفهومی مشابه قراردادهای آتی دارند اما در جزئیات کمی با یکدیگر متفاوت‌اند؛ این تفاوت‌‌ها عبارت‌اند از:

  • زمان مشخصی برای انجام تسویه حساب در این نوع از قراردادها وجود ندارد.
  • استفاده از اهرم‌‌ (لوریج) تا 100 برابر در این قراردادها امکان پذیر است.

با توجه به اینکه قراردادهای بدون سررسید، زمان مشخصی برای تسویه حساب ندارند، اغلب تصور می‌شود که قیمت پایه و خصوصیات‌ مرتبط با تسویه حساب نیز برای آنها تعریف نمی‌شود، اما اینگطور نیست و با نرخی نزدیک به قیمت واقعی دارایی معامله می‌شوند.

در حوزه قراردادهای بدون سررسید، مفهوم مهم دیگری به نام «تامین وجه» وجود دارد. تامین وجه بر مبر اساس بازه‌های زمانی 8 ساعته تعریف می‌شود؛ بدین معنا که اگر نرخ یک دارایی مثبت باشد، خریداران موظف به تامین وجه فروشندگان هستند؛ از سوی دیگر با منفی شدن نرخ دارایی، این فروشندگان هستند که وظیفه تامین وجه خریداران را بر عهده دارند. لازم به ذکر است که تامین وجه در برخی از صرافی‌ها به صورت روزانه و خودکار صورت می‌گیرد.

 


ویژگی‌های قراردادهای آتی بیت کوین


قراردادهای آتی بیت کوین (Bitcoin Futures) یکی از بهترین روش‌ها برای سرمایه‌گذاری و کسب سود در بازار ارزهای دیجیتال به شمار می‌آید. از آنجایی که قراردادهای آتی در بستری کاملا قانونی و مجاز فعالیت می‌کنند، پس هم سرمایه‌گذاران عادی و هم موسسات مالی می‌توانند با آسودگی خاطر وارد آن شوند و با تکیه بر دانش تحلیلی و پیش‌بینی‌های خود از آن سود کسب کنند. با اینکار دیگر نیاز به استفاده مستقیم از صرافی‌های ارزهای دیجیتال وجود ندارد و تمامی مخاطرات تحریم‌ها برای کاربران از بین می‌رود، چراکه تمامی مراحل سرمایه‌گذاری در یک بازار بورس قانونی انجام می‌گیرد.

در حال حاضر یکی از دغدغه‌های اساسی سرمایه‌گذاران در دنیای ارزهای دیجیتال، نحوه نگه‌داری درست این ارزهاست. نگه‌داری ارزهای دیجیتال باید در محلی امن صورت گیرد، این در حالی است که قراردادهای آتی بیت کوین، چنین دردسرها و مشکلاتی را به همراه ندارد. هرچه بیت کوین توسط افراد و سرمایه‌گذاران بیشتری شناخته شود و مورد معامله قرار گیرد، نقدپذیری آن بالاتر رفته و همین امر آثار مثبتی را به دنبال خود خواهد داشت. استفاده از قراردادهای آتی بیت کوین باعث می‌شود تا نوسانات بازار کاهش یابد و امنیت بیشتری برای سرمایه‌گذاران در بلند مدت فراهم شود.

 


قراردادهای آتی چه تاثیری بر روی قیمت بیت کوین دارند؟


بسیاری از شرکت‌های سرمایه‌گذاری به احتمال فراوان آینده بیت کوین را به عنوان گزینه سرمایه گذاری مناسب برای مشتریان خود ارائه می‌دهند. این موضوع سبب ورود نقدینگی بیشتر به بازار شده و خرید، فروش و تجارت ارزهای دیجیتال را آسان‌تر می‌کند. از آنجا که معاملات آتی برای تعادل در نوسانات قیمت دارایی‌ها طراحی و ساخته شده است، می‌تواند انتظار داشت که نوسانات قیمت بیت کوین را کمتر کند.

استفاده از معاملات آتی در کوتاه مدت موجب افزایش قیمت بیت کوین خواهد شد، چراکه علاقه و تمایل افراد به خرید بیت کوین بیشتر شده و این عاملی اساسی در بالا رفتن قیمت ارزهای دیجیتال است. به عنوان نمونه، بعد از اینکه معاملات آتی بیت کوین در بورس شیکاگو (CBOE) راه‌اندازی شد، شاهد این بودیم که قیمت بیت کوین با افزایش قیمت رو به رو شده و به 16,936 دلار رسیده است. همچنین در آغاز معاملات آتی بیت کوین در یکی از بزرگترین صرافی‌های دنیا یعنی CME، قیمت بیت کوین سد ۲۰۰۰۰ دلاری را شکست. بنابراین بطور کلی می‌توان گفت که عرضه قراردادهای آتی برای بیت کوین، به عنوان عاملی برای افزایش قیمت محسوب می‌شود.

 


قراردادهای آتی بیت کوین در چه پلتفرم‌هایی انجام می‌شوند؟


مدتی است که در بسیاری از بازارهای سهام (بورس‌های تنظیم شده‌ی عمومی) و صرافی‌های ارز دیجیتال خدماتی در حوزه قراردادهای آتی بیت کوین ارائه می‌شود. تعدادی از این پلتفرم‌های معاملاتی عبارت‌اند از: بکت (Bakkt)، بایننس (Binance)،Bitmex ،Okcoin، شیکاگو مرکانتایل و بورس معاملات شیگاکو...

 

بورس تنظیم شده‌ی شیکاگو (CBOE)

CBOE، اولین و بزرگترین پلتفرم‌های معامله قراردادهای آتی بیت کوین است که فعالیت خود را در این حوزه از دسامبر (دی) سال 2017 (1397) آغاز کرد. پس از عرضه قراردادهای آتی بیت کوین در بورس تنظیم شده‌ی شیکاگو (CBOE)، تمایل فراوانی از سوی دیگر موسسات مالی و بازارهای بورس برای ورود به حوزه بیت کوین و قراردادهای آتی نشان داده شد. در پلتفرم  CBOEهر واحد از قراردادهای آتی بیت کوین، معادل یک واحد بیت کوین در نظر گرفته می شود. همچنین در بورس تنظیم شده‌ی شیکاگو، دلار به عنوان مرجع اصلی تبادلات در نظر گفته ‌شده و خبری از تبادل بیت کوینِ واقعی میان طرفین در کار نیست. در این پلتفرم قراردادهای آتی بیت کوین با حداکثر نرخ مارجین 40 درصد در اختیار معامله‌گران قرار می‌گیرد.

 

گروه صرافی شیکاگو مرکانتایل (CME)

پلتفرم قراردادهای آتی بیت کوینِ CME نیز از جمله قدیمی‌ترین پلتفرم‌‌های فعال در این حوزه است که کمی پس از عرضه قراردادهای آتی بیت کوین توسط CBOE، بوجود آمد. به جرات می‌توان گفت که CME یکی از موفق‌ترین ارائه دهندگان قراردادهای آتی بیت کوین است، چراکه قراردادهایی که در این پلتفرم عرضه می‌شوند فقط در سال 2018 توانستند رشدی 119 درصدی را تجربه کنند. قراردادهای آتی CME، در واحدهای 5 بیت کوینی ارائه می‌شوند و برای تعیین قیمت بیت کوین از روش‌های مختلفی استفاده می‌کند.  مشابه  CBOE، قراردادهای آتی CME نیز به صورت نقدی و بر پایه دلار آمریکا تسویه می‌شوند و تاریخ سر رسید آنها در بازه‌های 16 روزه محاسبه می‌شود. این پلتفرم همچنین امکان مارجین تا سقف 35 درصد را برای سرمایه‌گذاران خود فراهم کرده است.

 

پلتفرم بکت (Bakkt)

اولین قراردادهای آتی فیزیکی بیت کوین در پلتفرم بکت (Bakkt) ارائه شدند. Bakkt پس از مدت‌ها دست و پنجه نرم کردن با موانع قانونی، در نهایت موفق شد تا مجوز فعالیت خود را از مراجع اوراق بهادار آمریکا دریافت کند و از ابتدای مهر ماه سال جاری قراردادهای خود را عرضه کند. این پلتفرم، قراردادهای آتی فیزیکی بیت کوین را در سر رسیدهای یک روزه و یک ماهه عرضه می‌کند. همچنین تسویه و پردازش قراردادها در تاریخ سر رسید نیز توسط پلتفرم Bakkt Warehouse انجام می‌گیرد. تفاوت بکت و پلتفرم‌های مشابه در نحوه تسویه حساب قراردادهاست. در بکت (Bakkt) با رسیدن به تاریخ سررسید، قرارداد به صورت بیت کوین تسویه خواهد شد، نه به صورت دلار یا هر ارز رایج دیگری. علاوه بر این، بالاترین حجم معاملات قراردادهای آتی در این پلتفرم، تنها در یک روز 15 دلار صورت گرفته است.

 

صرافی بایننس (Binance)

مدتی است که از ارائه قراردادهای آتی ارزهای دیجیتال در پلتفرم معاملاتی بایننس می‌گذرد و بر اساس ادعای مدیرعامل آن، تا به اینجای کار عملکردی فراتر از انتظار داشته، به طوری که در جهش صعودی بازار ارزهای دیجیتال، قراردادهای آتی بایننس توانستند به رکورد شگفت‌انگیز 370,000 بیت کوین دست پیدا کنند، یعنی چیزی بالغ بر 2.7 میلیارد دلار بیت کوین! یکی از ویژگی‌هایی که صرافی بایننس در خصوص قراردادهای آتی به کاربران خود ارائه می‌کند، وجود اهرم معاملاتی (Leverage) تا سقف 125 برابر است. البته استفاده از چنین اهرم‌های به شدت پر خطر هستند و می‌تواند تبعات جبران ناپذیری را برای سرمایه‌گذاران در پی داشته باشد.

 

صرافی بیت مِکس (BitMEX)

بیتمکس به عنوان یکی از بزرگترین صرافی‌های ارزهای دیجیتال دنیا شناخته می‌شود که بطور روزانه حجم معاملات 35,000 بیت کوین در آن انجام می‌شود. این صرافی معتبر امکان معامله قراردادهای آتی بیت کوین را فراهم کرده است، اما به دلیل قوانین سخت‌گیرانه مراجع قضایی و نظارتی آمریکا، معاملات این قراردادها در این کشور ممنوع است. تسویه حساب قراردادهای آتی در صرافی بیت مکس (BitMEX) به صورت نقدی و بر پایه دلار آمریکا انجام می‌شود. یکی از ویژگی‌های بیتمکس، عدم دریافت هیچگونه وجهی برای تضمین انجام معاملات در این صرافی است. برهمین اساس کاربران می‌تواند از اهرم‌های 100 برابری نیز برای برخی از قراردادها استفاده کند.

 


قراردادهای آتی چه نقشی در قانونی‌ شدن بیت کوین دارد؟


عرضه قراردادهای آتی بیت کوین را می‌توان به عنوان اولین مرحله از ورود گسترده موسسات مالی بزرگ دنیا مانند مثل TD Ameritrade و JP Morgan، به حوزه بیت کوین و ارزهای دیجیتال دانست. چرا که این قراردادهای در بستری کاملا قانون‌گذاری شده در اختیار سرمایه‌گذاران قرار می‌گیرند و موسسات مالی بزرگ می‌توانند با خیالی آسوده به معامله آنها بپردازند. از سوی دیگر، کسب مجوز پلتفرم‌های مختلف برای عرضه قراردادهای آتی بیت کوین، می‌تواند راه را برای ETFهای بیت کوین هموار کند. با این حال کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا چندین بار درخواست‌های ETF بیت کوین را کرده است؛ به نظر می‌رسد که دلیل این عدم پذیرش، نبود نقدینگی کافی در حوزه بازارهای آتی است. در پایان باید گفت که فرا‌گیر شدن استفاده از قراردادهای آتی بیت کوین، می‌تواند به این ارز دیجیتال اعتبار و وجهه‌ای قانونی ببخشد.

 

 بیشتر بخوانید:

پلتفرم بکت (Bakkt) چیست و چگونه در آینده ارزهای دیجیتال تاثیر می گذارد؟

ETF یا صندوق قابل معامله در بورس چیست؟

انفجار قیمت بیت کوین دوباره آغاز می شود؟

سرمایه گذاری بلند مدت در ارزهای دیجیتال

روش های ترید ارزهای دیجیتال

کاربردهای مهم بلاک چین

آموزش صفر تا صد ترید و تحلیل تکنیکال ارزهای دیجیتال


منبع: مرکز تحقیقات بلاکچین


آموزش صفر تا صد ترید و تحلیل تکنیکال ارزهای دیجیتال، بورس و فارکس

درباره ما

"مرکز تحقیقات بلاک چین" به‌عنوان بزرگترین وب سایت تخصصی، پژوهشی و آموزشی بلاک چین در جهان توسط مجموعه ای از متخصصان حوزه بلاک چین و ارزهای رمزنگاری شده از سال 1396 به ‌صورت رسمی فعالیت خود را آغاز نمود.


ادامه درباره ما

 

ارتباط با پشتیبانی در تلگرام bircsupport1@

کانال تلگرام مرکز تحقیقات بلاکچین