آموزش ترید و تحلیل تکنیکال - مرکز تحقیقات بلاک چین

شورت اسکوئیز (Short Squeeze) یا فشار مواضع استقراضی چیست؟

شورت اسکوئیز (Short Squeeze) یا فشار مواضع استقراضی چیست؟

 

بازار سهام یک سیستم بی‌ثبات است. در هر لحظه بازار ممکن است شدیداً افزایش قیمت پیدا کرده و یا به ‌شدت سقوط کند. بعضی از افراد معتقدند که این نوسانات بسیار هیجان‌انگیز است؛ چراکه پیش‌بینی آن غیر ممکن است. درحالی‌که برخی دیگر مخالفند و معتقدند ماهیت پرنوسان بازار بسیار استرس‌زاست. بعضی از سرمایه‌گذاران از این موقعیت استفاده می‌کنند. البته با این کار، احتمال زیادی وجود دارد که با «فشار مواضع استقراضی» یا اصطلاحا «Short Squeeze» روبرو شوند. 

بسیاری از سرمایه‌گذاران، خصوصا افراد مبتدی، نمی‌دانند که آیا باید از این پدیده بترسند و یا باید از آن استفاده کنند. در هر صورت همه ما در این موضوع هم‌نظریم که این بازار یک خیابان دوطرفه است. همانطور که ممکن است سقوط کند، احتمال اوج گرفتن نیز دارد. بدون شک، از این پدیده همواره به عنوان یک اتفاق منفی یاد شده و آن را تبدیل به یک اتفاق رسواکننده کرده است. اما این اتفاق دقیقا چیست؟ و مهم‌تر از آن، آیا ارزش این حجم از ترس و اضطراب را دارد؟


فشار مواضع استقراضی (Short Squeeze) به چه معناست؟


فشار مواضع استقراضی یک اتفاق رایج در سرمایه‌گذاری‌ها و بازارهای مالی است. هر زمان که ارزش یک سهام یا نوع دیگری از سرمایه به شدت افزایش پیدا می‌کند، این پدیده رخ می‌دهد. درنتیجه به تریدرهایی که سهام استقراضی خود را فروخته بودند و مطمئن بودند که قیمت پایین می‌رود، تا در قیمت پایین‌تر دوباره آن سهام را بخرند، فشار و ضرر وارد می‌شود. پس آن‌‌ها برای جلوگیری از ضرر بیشتر سهام را سریعا می‌خرند. درحالی‌که هجوم شدید آن‌ها برای خرید آن سهام، فشار را بیشتر می‌کند و قیمت را به دلیل تقاضای بالا، بسیار بیشتر افزایش خواهد داد.

کار فروشندگان استقراضی این است که مقداری از یک دارایی را که مطمئن هستند قیمت آن کاهش پیدا خواهد کرد به صورت قرضی گرفته و سپس می‌فروشند. با این کار آن‌ها می‌توانند وقتی قیمت پایین رفت دوباره همان مقدار از آن دارایی را بخرند. اگر پیش‌بینی آن‌ها صحیح باشد، آن‌ها دارایی را باقیمت بالا می‌فروشند و با قیمت پایین می‌خرند، یعنی از این تفاوت قیمت سود می‌برند. اما اگر این پیش‌بینی غلط از آب دربیاید، آن‌ها مجبور می‌شوند برای جلوگیری از ضرر بیشتر، در قیمتی بالاتر دوباره آن دارایی را بخرند. ضمناً آن‌ها مجبور خواهند بود که اختلاف قیمت خرید و فروش دارایی را هم پرداخت کنند.


سازوکار یک خرید استقراضی


هر فروش استقراضی، همان‌طور که حدسش را می‌زنید، یک تاریخ انقضا دارد. به همین دلیل، هنگامی که قیمت یک بازار به صورت ناگهانی بالا می‌رود، فروشندگان استقراضی باید سریع عمل کنند. اگر خوش‌شانس باشند، شاید بتوانند مقدار ضرر خود را محدودتر کنند. این کار به این دلیل است که آن‌ها فکر می‌کنند قیمت ممکن است بالاتر هم برود. البته این موضوع با فرضیه اول آن‌ها که باعث شده بود فروش استقراضی انجام دهند و انتظار داشتند که قیمت پایین برود، کاملا در تناقض است. هرچقدر تعداد افراد بیشتری تصمیم بگیرند که برای کم کردن ضرر و زیان خود، در قیمت بالا سهام را بخرند، فشار بیشتر خواهد شد. عاملی که باعث آن می‌شود، یک حرکت صعودی، خصوصا در جمعه‌هاست. چراکه مردم نمی‌خواهند با ریسک بیشتر شدن قیمت به آخر هفته (یکشنبه) بروند. هر خبر مثبتی ممکن است باعث شود بازار، دوشنبه بعد را با قیمت خیلی بالاتری آغاز کند.

مثالی از تسلا

هجوم فروشندگان استقراضی و تاثیری که آن‌ها بر قیمت یک بازار می‌گذارند، چیزی است که ما به عنوان فشار ناگهانی از آن یاد می‌کنیم. درواقع، فروشندگان استقراضی از مواضع خودشان بیرون رانده می‌شوند و معمولا متضرر می‌شوند. به‌طور کلی، فروشندگان استقراضی روی بازارهایی تمرکز می‌کنند که معتقدند ارزش بیش از حدی گرفته‌اند. بگذارید اتفاق مربوط به شرکت تسلا را به‌ عنوان یک مثال برایتان توضیح دهیم. این شرکت با طرح و نوآوری جدید خود توانست شور و اشتیاق بسیاری از سرمایه‌گذاران را برانگیزد و توجه آن‌ها را جلب کند. ایده اصلی این بود که آنها الگویی برای ساخت و فروش خودروهای برقی ایجاد کرده بودند. درحالی‌که همه هیجان زده بودند و بسیاری از سرمایه‌گذاران انتظار اوج گرفتن سهام این شرکت را داشتند، فروشندگان استقراضی شدیدا معتقد بودند که این سهام سقوط خواهد کرد.

در ماه‌های ابتدایی سال، تسلا در بازار سهام‌ آمریکا به پرفروش‌ترین سهامی که برای مواضع کوتاه مدت و توسط فروشندگان استقراضی خریداری شده بود، تبدیل شد. بیش از 18 درصد از سهام پیشرو این شرکت، در دست فروشندگان استقراضی بود. در اواخر 2019 و اوایل 2020، سهام تسلا حدود 400 درصد افزایش پیدا کرد. نیازی به گفتن نیست که فروشندگان استقراضی چقدر متحمل ضرر شدند. درمجموع، این فروشندگان 8 میلیارد دلار ضرر کردند. تا درنهایت در مارس 2020 سهام تسلا سقوط کرد. البته تسلا تنها سهامی نبود که این اتفاق برایش افتاد و بسیاری از سهام‌های دیگر نیز سقوط کردند. این به دلیل سقوط بازار حاصل از شیوع ویروس کووید-19 بود. درنتیجه، فروشندگان استقراضی توانستند 50 میلیارد دلار را در موج فروشی که چند روز طول کشید به‌دست آورند.


مواضع فروش استقراضی (کوتاه مدت)


قرار گرفتن در مواضع فروش استقراضی به این معناست که شما پیش‌بینی می‌کنید قیمت یک سهام سقوط قابل توجهی می‌کند؛ خصوصا در یک بازه زمانی مشخص. این یک راه ایده‌آ‌ل برای پول درآوردن است، البته اگر قیمت بازار واقعا پایین برود. بعضی از افراد فروش استقراضی را دوست ندارند و در حقیقت از آن متنفرند. چراکه ریسک این کار واقعا نامحدود است. اگر بازار مانند چیزی که شما انتظار داشتید عمل نکند و قیمت بالا برود، شما دیگر نمی‌توانید از موضع خود خارج شوید و میزان ضرر شما به‌طور قابل توجهی افزایش پیدا می‌کند. برای فروش استقراضی یک سهام، شما یک سهام مشخص را از کارگزاری خود قرض می‌گیرید. سپس آن را در یک قیمت مشخص می‎فروشید. بعد از آن شما می‌توانید با قیمت کمتری این سهام را بخرید. در این روش شما یک سهام را قبل از اینکه بخرید، فروخته‌اید، که مسلما ممکن است باعث شود متضرر شوید. اینجا خلاصه‌ای از اتفاقی که رخ می‌دهد را شرح می‌دهیم:

  1. شما یک سهام را از یک سرمایه‌گذار (یا کارگزاری) با قیمتی که در حال حاضر دارد قرض می‌گیرید.
  2. کارگزاری آن سهام را در بازار می‌فروشد و به سود احتمالی دست پیدا خواهید کرد.
  3. هنگامی که قیمت سهام سقوط می‌کند شما می‌توانید مقدار سهامی که قرض گرفته بودید را با قیمت پایین‌تر بخرید و پس بدهید.
  4. اختلاف قیمت این دو حالت، سود نهایی شما خواهد بود.

حتی اگر شما یکی از افرادی هستید که فروش استقراضی را نمی‌پسندند، باز هم مطالعه و دانستن در مورد آن مفید است. این یک دانش کاراست؛ چراکه این اتفاق ممکن است ناگهان به افزایش قیمت بازار سرعت ببخشد.

چطور رخ می‌دهد؟

برای انجام دادن کاری که ذکر شد، خریداران استقراضی ابتدا باید مواضع خود را برای سهام‌هایی که فکر می‌کنند قیمت آن‌ها سقوط خواهد کرد، ایجاد کنند. مهم نیست که استدلال آن‌ها برای این سقوط چقدر قوی باشد؛ به سادگی ممکن است این پیش‌بینی به دلایل مختلف اشتباه از آب دربیاید. این دلیل ممکن است یک خبر مثبت جدید، اعلام یک محصول جدید و یا حتی افزایش درآمدهای یک شرکت، یا هرچیزی که توجه خریداران را جلب کند باشد. تغییر روند یک سهام، معمولا ممکن است موقت باشد. اما اگر این‌طور نباشد، آنگاه فروشنده استقراضی ممکن است همینطور که به پایان موعد قرض خود نزدیک می‌شود، با ضرر بیشتری روبرو شود. اکثر اوقات این افراد ترجیح می‌دهند سریعا فروش را انجام دهند، حتی با وجود این‌که ممکن است ضرر بسیاری را متحمل شوند. اینجا جاییست که فشار مواضع استقراضی (short squeeze) رخ می‌دهد. هر خرید مجددی که فروشندگان استقراضی برای جلوگیری از ضرر بیشتر انجام می‌دهند، موجب افزایش بیشتر قیمت بازار خواهد شد. که البته این موجب می‌شود افراد دیگری از این موقعیت برای انجام یک فروش استقراضی استفاده کنند.

اندازه‌گیری بازدهی

دو راه برای شناسایی بازارهایی که احتمال رخ دادن فشار مواضع استقراضی در آن‌ها ممکن است، وجود دارد. این دو راه «بازدهی استقراضی (short interest)» و «نرخ بازدهی استقراضی (short-interest ratio)» نام دارند. بازدهی استقراضی درصد مجموع تعداد سهام‌هایی که توسط خریداران استقراضی خریده می‌شوند، نسبت به کل سهام‌هاست. به عنوان مثال درمورد تسلا، 18 درصد واقعا زیاد بود. نرخ بازدهی استقراضی تعداد سهام‌های خریده شده به صورت استقراضی، تقسیم بر حجم روزانه خرید و فروش آن سهام است. سهام‌های پرمخاطره نرخ بهره استقراضی بیشتری نسبت به شرکت‌های باثبات دارند.

 توجه به بهره استقراضی، می‌تواند نشان‌دهنده این باشد که آیا احساسات سرمایه‌گذاران حاکی از نگرانی برای تغییر وضعیت یک شرکت است یا خیر. بیایید از یک سهام که 15 تا 30 درصد بهره استقراضی دارد، به عنوان یک مثال استفاده کنیم. هر حرکتی به کمتر یا بیشتر از این بازه، می‌تواند نشان‌دهنده آن باشد که سرمایه‌گذاران درحال تغییر نظر کلی خود درمورد آن شرکت هستند. سهام‌های استقراضی کمتر نشان‌دهنده آن است که قیمت صعودی، سریعا اوج خواهد گرفت. معمولا خریداران استقراضی اگر احساس کنند یک بازار بیش از حد باثبات است، آن بازار را ترک می‌کنند. هرگونه افزایش در بهره‌وری استقراضی بیش از حد نرمال، نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران به مرور تمایل به دیدگاه نزولی خواهند داشت. البته این ممکن است از رخ دادن یک فشار مواضع استقراضی در آینده نزدیک خبر دهد. که درنتیجه، موجب افزایش بیشتر قیمت خواهد شد.


فشار بلندمدت: چه تفاوتی با فشار مواضع استقراضی (کوتاه مدت) دارد؟


فشار مواضع کوتاه مدت یا استقراضی، پدیده‌ای شناخته شده و مشهور در بازار سهام است. اما کمتر افرادی از فشار مواضع بلند مدت آگاه هستند. در بازار یک سهام یا هر دارایی دیگری، این پدیده هنگامی اتفاق می‌افتد که یک افت ناگهانی قیمت، موجب فروش بیشتر می‌شود. درنتیجه، سرمایه‌گذارانی که مواضع بلند مدت داشتند، تصمیم می‌گیرند که برای جلوگیری از ضرر، سهم خود را بفروشند. با وجود اینکه برخلاف شهرت فشار مواضع کوتاه مدت، این نوع فشار در سایه قرار دارد و کمتر شناخته‌شده است، اما در بازارهای کوچکتر و با نقدینگی کمتر، بیشتر اتفاق می‌افتد. این جایی است که سهامداران وحشت‌زده و بی‌ثبات، می‌توانند نوسانات قیمت بسیار شدیدی را در یک بازه زمانی کوتاه ایجاد کنند.

فشار مواضع بلند مدت ممکن است در هر بازاری رخ بدهد، اما تاثیر آن در بازارهایی که نقدینگی کمتری دارند بسیار بیشتر است. میزان نقدینگی نقش بسیار زیادی در تاثیر این پدیده دارد، همچنین شاخص‌های تکنیکی، عرضه و تقاضا نیز تاثیرگذار هستند. سهام‌هایی که به مرور درحال حرکت به سمت بالا هستند، احتمال بیشتری برای مشاهده فشار مواضع بلند مدت دارند. این خصوصا زمانی رخ می‌دهد که قیمت در نهایت به سطح بسیار بالایی می‌رسد و سپس ناگهان سقوط می‌کند. بیشتر افرادی که در سطوح بالایی قیمت، به امید این‌که قیمت بالاتر خواهد رفت سهام خریده بودند، سهام خود را می‌فروشند و سرمایه خود را از آن بازار خارج می‌کنند؛ درنتیجه کاهش قیمت بسیار شدت خواهد گرفت. بسیاری از افراد هستند که توانایی این‌که از پس این خسارات بربیایند را نخواهند داشت. البته اگر آن‌ها باور داشته باشند که قیمت بعد از این کاهش، دوباره به همین سطح برمی‌گردد یا حتی از این سطح بالاتر می‌رود، این اتفاق رخ نمی‌دهد.


علائم یک فشار احتمالی


در سال 2012، یک افزایش 50 درصدی در سهام Barnes & Noble رخ داد. این افزایش تاحدودی به دلیل فشار مواضع استقراضی بود. البته سرمایه‌گذاری 605 میلیون دلاری مایکروسافت روی این شرکت نیز محرک بسیار مهمی بود. با استفاده از این مثال، ما علائم کلیدی رخ دادن یک فشار مواضع استقراضی را توضیح خواهیم داد:

کمبود سهام شناور

سهام شناور درحقیقت درصدی از سهام یک شرکت است که در بازار قابل معامله است. درمورد بعضی از شرکت‌ها، این مقدار بسیار کم است؛ چراکه سهامداران بزرگ، بخش زیادی از سهام را دارا هستند. این موضوع درمورد Barnes & Noble صدق می‌کرد. خروجی این بود که خریداران استقراضی به سختی می‌توانستند سهامی را پیدا کنند و بخرند، خصوصا وقتی که قیمت ناگهان افزایش پیدا کرد. بهترین راه برای تشخیص این موضوع چیست؟ یک فروشنده استقراضی می‌تواند کمبود سهام شناور را محاسبه کند. این کار با مقایسه بهره‌وری استقراضی شرکت با میزان سهام شناور ممکن می‌شود. بهره‌وری استقراضی تعدادی از سهم‌هاست که در مواضع استقراضی (کوتاه مدت) قرار دارند. نرخ آن درمورد Barnes & Noble، شصت و هفت درصد بود که مسلما یک پرچم قرمز واضح (ریسک بسیار بالا) است. لازم است که بدانید نرخ 10 درصد به بالا، سطح خطرناک درنظر گرفته می‌شود.

زمان کافی برای پوشش بهره‌وری کوتاه مدت

شما می‌توانید این زمان را با تقسیم بهره‌وری استقراضی، بر میانگین حجم روزانه محاسبه کنید. این به‌طور موثری نشان می‌دهد که چقدر طول می‌کشد تا فروشندگان استقراضی مواضع خود را پوشش دهند. درمورد Barnes & Noble، این زمان 10 روز بود. به یاد داشته باشید که 5 روز، یک سیگنال هشدار آشکار است.

سهامداران فعال که سهام خود را دو برابر می‌کنند

این‌ها سرمایه‌گذارانی هستند که بسیار مشتاقند تا در بازار تغییر ایجاد کنند و تمرکز آن‌ها بر این موضوع است که قیمت یک سهام را افزایش دهند. بیشتر اوقات، این کار معمولا با استفاده از سیستم وکالت برای جایگزینی رسمی اعضا استفاده می‌شود. درکل سهامداران فعال، بسیار مستعد ایجاد فشار مواضع استقراضی هستند. بیایید به مثال Barnes & Noble نگاه کنیم. درمورد آن‌ها، به‌نظر می‌رسد تعداد زیادی از این سهامداران فعال وجود دارند. یکی از آن‌ها Jana Partners است که در گذشته هم نقش موثری در تغییر سهام شرکت‌های دیگر مثل McGraw-Hill داشت. در آن موارد او موفق شد که صاحبان شرکت را واردار کند، که شرکتشان را به دو شرکت مجزا تقسیم کنند. نکته مهم دیگری که وجود داشت، این بود که یکی از سهامداران Barnes & Noble، شرکت Liberty Media بود، که تیم مدیریتی این شرکت، سابقه‌ای طولانی در پایین کشیدن سهام سایر شرکت‌ها دارد. مدیر عامل این شرکت، Greg Maffei، قبلا مدیر مالی مایکروسافت بود.

چرا آن را امتحان کنیم؟

بعد از همه چیزهایی که گفته شد، آیا ارزش دارد که تریدینگ با استفاده از فشار مواضع استقراضی را امتحان کنیم؟ برای افراد مبتدی، یک فشار مواضع استقراضی می‌تواند سود بسیار زیادی داشته باشد. این خصوصا زمانی درست است، که شما درحال نگهداری مواضع بلند مدت باشید. بیایید تصور کنیم که شما شرکتی را مشاهده می‌کنید که اساسا معیوب است. سیاست‌های مدیریتی وحشتناکی دارد، فروش آن کم است و بودجه کافی برای آن تامین نمی‌شود. دراصل یک فاجعه است. با این حال این یک فرصت فوق‌العاده برای فشار مواضع استقراضی است. بیایید یک قدم جلوتر برویم و بگوییم که این شرکت ناگهان یک اعلامیه منتشر می‌کند. قیمت سهام آن در چند روز، از یک عدد تک رقمی به بیش از 100 دلار برای هر سهم افزایش پیدا می‌کند.

شما در موقعیتی هستید که می‌توانید از فروشندگان استقراضی سود ببرید. همه آن‌ها انتظار داشتند که قیمت کاهش پیدا کند، اما قیمت افزایش پیدا کرده و آن‌ها برای جلوگیری از ضرر و زیان بیشتر، اقدام به خرید دوباره سهام خواهند کرد تا مواضع خود را حفظ کنند. درنتیجه قیمت به زودی افزایش بیشتری پیدا می‌کند. و کسی که از این تغییر موضع آن‌ها سود خواهد برد شما هستید. این بدان معناست که سهام‌هایی وجود دارند که تعداد فروشندگان استقراضی در آن‌ها بسیار زیاد است و روزی ممکن است نیاز داشته باشند که مواضع خود را پوشش دهند. درواقع، هیچ اطمینان 100 درصد و واقعی به عملکرد فروشندگان استقراضی وجود ندارد. این مسلما یک دانش پرخطاست. یک توصیه رایج این است که از اطلاعات مواضع کوتاه مدت در StocksToTrade استفاده کنید، چراکه اطلاعات بسیار دقیق‌تری نسبت به سایر پلتفرم‌ها دارد. در مجموع، می‌توان مخالف فروشندگان استقراضی عمل کرد و سود برد. این کار به اندازه فروش استقراضی پرریسک نیست. البته باید درنظر گرفت که تشخیص اینکه کدام فشار مواضع استقراضی بسیار شدید خواهد بود، دشوار است.

نکات دیگری که باید به خاطر بسپارید

البته که داشتن مواضع بلند مدت معمولا ریسک کمتری نسبت به فروش استقراضی دارد. زیرا فروش استقراضی معمولا دارای مارجین است و شما یک سهام را قرض می‌گیرید درحالی که ممکن است ارزش آن از سرمایه‌گذاری اولیه شما بیشتر شود. احتمال این وجود دارد که شما پولی را از دست دهید که حتی برای شما نیست و در شروع هم برای شما نبوده. همه این‌ها به این دلیل است که شما با مارجین سهام را قرض گرفته‌اید. با دانستن این نکات، درنظر بگیرید که شما موضع استقراضی دارید و قیمت ناگهان اوج می‌گیرد. در این حالت شما می‌خواهید در سریعترین حالت ممکن خانه را ترک کنید. حتما قانون اول را به یاد داشته باشید: سریعا جلوی ضرر را بگیرید. این برای فروشندگان استقراضی کاملا ضروریست.

بسیاری از افراد یا تریدرها هنگامی که افزایش قیمت را مشاهده می‌کنند، سریعا از مواضع کوتاه مدت خود خارج می‌شوند و اقدام به خرید دوباره می‌کنند. این باعث می‌شود خریداران استقراضی بیشتری وحشت کنند و همین کار را تکرار کنند. هرچقدر این کار بیشتر پیش می‌رود، تریدرهای بیشتری برای کاهش ضرر خود تلاش می‌کنند و سهم می‌خرند، که درنتیجه قیمت بالاتر می‌رود. درنهایت یک فشار عظیم شکل خواهد گرفت. نکته مهم دیگری که باید به خاطر بسپارید این است که رخ دادن این فشار در سهام‌هایی که بازار کوچکتری دارند و سهام شناور عمومی آن‌ها کمتر است، محتمل‌تر خواهد بود.

 

بیشتر بخوانید:

در خانه بمانید و با تحلیل تکنیکال درآمد کسب کنید

معاملات آپشن (Option Trading) چیست؟

رفتار قیمت در بازارهای مالی

آموزش کامل صرافی بیتمکس

لوریج (Leverage) چیست؟

معاملات مارجین (Margin Trading) چیست؟

آموزش گام به گام مارجین ترید در صرافی بایننس

روش های ترید ارزهای دیجیتال

ترید و معامله ارزهای دیجیتال را چگونه شروع کنیم؟

آموزش کامل وب سایت Trading view + ویدیو


منبع: مرکز تحقیقات بلاکچین


آموزش صفر تا صد ترید و تحلیل تکنیکال ارزهای دیجیتال، بورس و فارکس

درباره ما

"مرکز تحقیقات بلاک چین" به‌عنوان بزرگترین وب سایت تخصصی، پژوهشی و آموزشی بلاک چین در جهان توسط مجموعه ای از متخصصان حوزه بلاک چین و ارزهای رمزنگاری شده از سال 1396 به ‌صورت رسمی فعالیت خود را آغاز نمود.


ادامه درباره ما

 

ارتباط با پشتیبانی در تلگرام bircsupport1@

کانال تلگرام مرکز تحقیقات بلاکچین