بلاک چین در صنعت مخابرات (بخش دوم)

بلاک چین در صنعت مخابرات

 

در بخش اول مقاله، کاربردهای فناوری بلاک چین در صنعت مخابرات را در حوزه جلوگیری از کلاهبرداری در رومینگ مورد بررسی قرار دادیم، در ادامه به بررسی کاربردهای اساسی دیگری همچون احراز هویت به عنوان سرویس و مدیریت داده‌ها، تحقق نسل پنجم شبکه‌های مخابراتی (5G)، اینترنت اشیا و بهبود مدیریت زنجیره تامین خواهیم پرداخت. با مرکز تحقیقات بلاک چین همراه باشید...

 


دومین کاربرد بلاک‌چین در صنعت مخابرات


احراز هویت به عنوان سرویس و مدیریت داده‌ها


 ارائه سرویس‌های احراز هویت و مدیریت داده به مشتریان از منابع بالقوه سودآوری برای ارائه دهندگان خدمات ارتباطاتی و مخابراتی است. استفاده از فناوری بلاک چین به طرز قابل توجهی کلاه‌برداری و تقلب در سرویس‌های رومینگ را کاهش می‌دهد و فرایند مدیریت هویت را بهینه می‌کند. بلاک چین این موضوع را از طریق فرایند‌های لحظه‌ای و خودکار مبتنی بر قراردادهای هوشمند امکان پذیر می‌سازد. در حال حاضر هر زمان که یک کاربر بخواهد در وب‌سایت یک فروشگاه ثبت‌نام کند، لازم است که هویتش از طریق اسناد حقیقی یا مجازی احراز شود. کاربران ملزم‌اند تا اطلاعات شخصی مرتبط با هویت خود را ارائه دهند. هر چند اکثر این اطلاعات به کار فروشگاه‌ها نخواهد آمد (به عبارت دیگر یک فروشگاه فقط مجموعه محدودی از این اطلاعات را لازم خواهد داشت). همچنین فرایند ثبت نام برخط یا نیازمند ایجاد تعداد زیادی از ترکیبات نام کاربری و گذرواژه است و یا وجود یک سرویس‌دهنده عامل سوم (نظیر گوگل و فیس‌بوک) که در این صورت فقط یکبار ورود به  سامانه بر خط کفایت می‌کند. در هر صورت چالش‌های متعددی همچون وجود پیچیدگی و عدم راحتی (تعداد نام کاربری/گذرواژه زیاد) و امنیت (اطلاعات شخصی به اشتراک گذاشته شده با عوامل سوم) بر سر راه خدمات و سرویس‌های احراز هویت کنونی وجود دارد. درحالی که تعداد محدودی راهکار به عنوان گزینه‌های جانشین سرویس‌های فعلی وجود دارد، نهادهای ارائه‌کننده خدمات ارتباطی با وجود اینکه مقادیر قابل توجهی از داده‌های مشترکین را در اختیار دارند، نقش چندان مهمی در این گونه خدمات و سرویس‌ها ایفا نمی‌کنند.

 

بلاک چین، فرصتی برای اپراتورهای مخابراتی

از بلاک‌چین می‌توان به عنوان یک دفتر کل به اشتراک گذاشته شده که تراکنش‌های هویتی را ذخیره می‌کند، استفاده نمود. ارائه دهندگان خدمات ارتباطی می‌توانند خدمات احراز هویت به عنوان یک سرویس را برای مشترکان فراهم کنند که این امر به نوبه خود باعث افزایش سودآوری از طریق انعقاد توافقنامه‌های مناسب با مشترکین می‌شود. به محض اینکه یک کاربر به عضویت یک اپراتور در می‌آید، اپراتور یک هویت الکترونیکی را برای آن کاربر ایجاد می‌کند. کلید خصوصی مرتبط با هویت ایجاد شده، به صورت امن بر روی سیم‌کارت ذخیره می‌شود. اپراتور با استفاده از کلید عمومی به دست آمده از هویت دیجیتال، یک هویت مجازی ایجاد کرده و مجموعه‌ای از اطلاعات استاندارد ضروری مانند نام، آدرس و غیره را به آن اضافه می‌کند. سپس اپراتور به وسیله کلید خصوصی خود یک امضای دیجیتال ایجاد می‌کند. در مرحله بعد، یک اشاره‌گر به همراه توضیحات ضروری به شبکه بلاک چین اضافه می‌شود.

حال اگر مشترک بخواهد از خدمات یک وب‌سایت که با اپراتور تفاهم‌نامه همکاری انعقاد کرده است استفاده نماید، وب‌سایت مذبور برای احراز هویت مشترک، برنامه کاربردی نصب شده بر روی موبایل مشترک را ملزم به فراهم نمودن اطلاعات هویتی می‌نماید. یک نسخه از محتویات دفتر کل به وبسایت پذیرنده (در اینجا برنامه کاربردی تجارت الکترونیک) فرستاده می‌شود. حال برنامه کاربردی وب‌سایت تجارت الکترونیک در میان همه ورودی‌های موجود در بلاک چین به دنبال اطلاعات هویتی مدنظر می‌گردد. پس از اینکه هویت مجازی مورد نظر پیدا شد، وب‌سایت پذیرنده باید از این موضوع که هویت مجازی دقیقا متعلق به مشترک مورد نظر است اطمینان پیدا کند، بدین منظور برنامه کاربردی وب‌سایت با استفاده از کلید عمومی به دست آمده از هویت مجازی، یک درخواست رمزنگاری شده را به برنامه کاربردی موجود بر روی موبایل مشترک می‌فرستد. برنامه کاربردی مشترک با استفاده از کلید خصوصی ثبت شده در سیم کارت می‌تواند این درخواست رمزنگاری شده را رمزگشایی کرده و به وبسایت پذیرنده پاسخ دهد. در ادامه وب‌سایت پذیرنده یک هویت مجازی از تراکنش تجاری صورت گرفته را تولید و سپس در دفتر کل ذخیره می‌کند.

اگر مشترک بخواهد برای بار دیگر از همان سایت اشاره شده سرویس بگیرد، می‌تواند از مکانیسم بالا استفاده کند. همچنین از قبل در دفتر کل تاریخچه تراکنش ضبط شده و بنابراین تمایلات کاربر مشخص است. وب‌سایت تجارت الکترونیکی می‌تواند از این اطلاعات و تمایلات کاربر در سامانه‌های پیشنهادگر به منظور بهبود کیفیت خدمات استفاده می‌کند. همچنین مشترک می‌تواند از همان اطلاعات هویت مجازی ایجاد شده از تراکنش قبل به منظور ورود به یک وب‌سایت تجارت الکترونیک دیگر با همان مکانیسم قبل استفاده کند. سیستم احراز هویت مجازی توسط اپراتور را می‌توان برای ایجاد دیگر سامانه‌های مجازی مشابه مانند سامانه احراز هویت برای خدمات مسافرتی به کار برد. در این مورد همه جزئیات مربوط به هویت مشترکین لازم نبوده و فقط موارد مرتبط (مانند آدرس محل اقامت) و دیگر ویژگی‌ها (نظیر مسافرت) برای ایجاد هویت مجازی برای خدمات مسافرتی کافی است. تحقق چنین سامانه‌های خدمات مدیریت هویتی فقط به تعداد نهادهای ارائه‌دهنده خدمات که با اپراتور شراکت داشته و اپراتور می‌تواند آن‌ها را در سیستم مبتنی بر بلاک چین ثبت کند، وابسته است.

 کاربرد بلاک چین در مدیریت داده ها

کاربرد بلاک چین در مدیریت داده ها

 

کاربرد بلاک چین در مدیریت داده‌ها

این امکان برای اپراتورهای ارائه‌دهنده خدمات ارتباطی وجود دارد که کاربرد احراز هویت مبتنی بر بلاک چین را بسط داده و راهکارهایی را برای تهیه فضای ذخیره اطلاعات و ارائه‌دهنده خدمات اصالت‌سنجی به مشتریان خصوصی ارائه‌ دهند. برای مثال یک موسسه آموزشی را در نظر بگیرید. موسسات آموزشی گواهینامه‌ها و مدارک تحصیلی را برای فارغ‌ التحصیلان خود صادر می‌کنند. در سیستم فعلی فرآیند صدور این نوع گواهینامه‌ها غیر قابل اعتماد و از هم گسیختگی است. اغلب احتیاج به تهیه یک رونوشت از گواهینامه جهت ارائه به نهادهای دیگر جهت اثبات اتمام تحصیلات وجود دارد. امروز ممکن  است مراحل دیگری مانن استعلام از دانشگاه در رابطه با صحت و سقم مدرک یا اعتماد به عامل سوم در جهت تایید مدارک وجود داشته باشد.

اپراتورهای ارائه‌دهنده خدمات ارتباطی می‌توانند خدمات مبتنی بر بلاک چین مانن تاییدیه هویت، مدیریت داده‌ها و خدمات ذخیره داده‌ها را به مشتریان و مشترکان خصوصی ارائه داده و از این طریق سوددهی خود را افزایش دهند. یک موسسه آموزشی با ثبت نام در اپراتور، گواهینامه‌های مشترکین را به صورت الکترونیکی بر روی بلاک چین ذخیره می‌کند. برای آن دسته از مشترکینی که در اپراتور ثبت نان کرده اند (و البته فارغ التحصیل موسسه آموزشی اشاره شده هستند)، هویت و مدارک تحصیلی‌شان توسط دانشگاه و از طریق کانال‌های سنتی تایید می‌شود و دانشگاه نسخه دیجیتالی مدارک را همراه با  جزئیات کامل اعم از نام دروس، تاریخ صدور مدرک . غیره را به مشترک تخصیص می‌دهد.

اگر کارفرمای یک کاربر در صدد اصالت‌سنجی و اطمینان از صحت و سقم مدارک کاربر برآید، کاربر کافی است فقط گواهی الکترونیکی موجود بر سیستم بلاک چین را به کارفرما ارائه کرده و کارفرما می‌تواند از این موضوع که گواهینامه توسط موسسه آموزشی یا دانشگاه صادر شده است و در نتیجه اصل است اطمینان حاصل نماید. علاوه بر این، اپراتور می‌تواند گستره مشتریان خود را به شرکت‌ها بسط داده و انواع اسناد، شامل گواهی‌های بیمه، بلیت‌های هواپیمایی، رزرو هتل و بسیاری از موارد دیگر که احتیاج به ذخیره شدن به صورت دیجیتالی و اصالت سنجی دارند را تحت پوشش قرار دهد.

مزایای احراز هویت به عنوان یک سرویس و مدیریت داده‌ها عبارت‌اند از:

  • صرفه جویی در هزینه از طریق راهکار مدیریت یکپارچه هویت مبتنی بر بلاک چین در مقایسه با راهکارهای سنتی مدیریت هویت
  • ایجاد جریان‌های درآمدی و سوددهی جدید از طریق ارائه راهکار احراز هویت یه عنوان یک سرویس به شریکان و مشتریان
  • تسهیل در فرایند استفاده و کاربری مدیریت هویت
  • فرصتی برای تشکیل یک اکوسیستم بسته از طریق شراکت استراتژیک با نهادها و افرادی که از راهکارهای احراز هویتی اپراتورهای ارائه دهنده خدمات ارتباطی استفاده می‌کنند.

 

 


سومین کاربرد بلاک چین در صنعت مخابرات


تحقق نسل پنجم شبکه‌های مخابراتی (5G)  


بلاک چین و نسل پنجم شبکه های مخابراتی

 

پیاده‌سازی فناوری نسل پنجم شبکه‌های موبایل یا همان 5G، مثال دیگری از مزیت‌های بالقوه فناوری بلاک چین در ساده سازی، تسهیل و تسریع فرایندهاست. اپراتورهای ارائه‌دهنده خدمات ارتباطی در راستای تحقق وعده نسل پنجم شبکه‌های مخابراتی مبنی بر دسترسی گسترده و سراسری به شبکه‌های مختلف، به مدیریت گره‌های ناهمگون و مکانیسم‌های متنوع دسترسی نیاز دارند. انتخاب سریع‌ترین گره دسترسی برای هر کاربر یا دستگاه چالش اساسی آینده خواهد بود. بلاک چین می‌تواند نسل جدیدی از مکانیسم‌های انتخاب دسترسی در جهت ایجاد راهکارهای پایدار را تحقق بخشد.

سیستم کنونی ANDSF که به عملکرد انتخاب و کشف شبکه دسترسی اطلاق می‌شود، بخشی از معماری و چارچوب شبکه هسته در نسل چهارم مخابرات سلولی است که به کشف یا انتخاب شبکه‌های دسترسی همچون شبکه‌های بی‌سیم، وایمکس و LTE در مجاورت دستگاه کمک کرده و قوانین و مقررات ایجا نظم در اتصال به این شبکه‌ها را فراهم می‌کند. این بخش شامل فهرستی از شبکه‌های دسترسی مانند WIFI بوده که ممکن است در مجاورت دستگاه باشند. این اطلاعات در پاسخ به درخواست دستگاه شامل مکان و قابلیت‌هایش مانند انواع واسط‌هایی که دستگاه از آن‌ها پشتیبانی می‌کند، دریافت می‌شود. اطلاعات دریافتی دستگاه را در تسهیل و تسریع اتصال به این‌گونه شبکه‌ها یاری می‌رساند.

پاسخ ANDSF شامل اطلاعات زیر می‌شود:

  • نوع فناوری دسترسی (وای‌فای، وایمکس و غیره)
  • شناسه شبکه دسترسی
  • اطلاعات مختص فناوری (مانند یک یا چند فرکانس حامل)

 

چالش فعلی:

سیستم مورد نظر متمرکز و از نوع سرویس‌گیرنده-سرویس‌دهنده است، پروتکل‌ها وقوانین (ANDSF) روی سرور ذخیره شده و به دستگاه (سرویس گیرنده) فرستاده می‌شود. این امر باعث ایجاد تاخیر شده و سرویس‌دهی یکپارچه شبکه‌های دسترسی به دستگاه را مختل  می‌کند. همچنین تهیه قوانین و توافقنامه‌ها یک فرایند آنی نیست، بدین معنی که قوانین را نمی‌توان بصورت پویا تغییر داد.

 

ایجاد شبکه 5G با بلاک چین

 

راه‌کار بلاک‌چین برای پیاده‌سازی 5G

شبکه‌های دسترسی از نوع 3GPP مانند LTE و GPRS و شبکه‌های دسترسی دیگر (wimax، Wifi و شبکه محلی بی سیم) در یک ناحیه مشخص را می‌توان از طریق بلاک چین بصورت شبکه درآورد، بصورتی که هر نقطه دسترسی (روتر وا‌فای، آنتن مخابراتی و...) به‌ عنوان یک گره در شبکه فعالیت می‌کند. قوانین و توافق‌های ما بین شبکه‌های دسترسی را می‌توان به وسیله قراردادهای هوشمند تنظیم و اعمال کرد. این قراردادها ذاتا پویا هستند، به عبارت دیگر، هر زمان که قانون یا مقرراتی نیاز به تغییر دارد، فقط کافی است که کد قراردادها تغییر نماید. هنگامی که یک دستگاه هویت خود را منتشر می‌کند، توسط اپراتور به داخل شبکه پذیرفته و وارد می‌شود. به محض اینکه دستگاه موقعیت خود را در شبکه منتشر کند، گره دسترسی که قابلیت ارائه بهترین سرویس را دارد وارد عمل شده تا به دستگاه سرویس‌دهی کند. این راهکار همچنین قابلیت رتبه بندی خدمات و دریافت پول و هزینه بابت همه سرویس‌های مابین گره‌های دسترسی مختلف را فراهم می‌کند. برای مثال اگر یک شبکه محلی بی‌سیم متعلق به یک شبکه اداری یا خانگی، دسترسی را برای یک دستگاه فراهم کند، اپراتور می‌تواند در صورت حساب آن اداره، شرکت یا خانه به خاطر ارائه این سرویس تخفیف قائل شود. سرویس‌های مبتنی بر موقعیت را نیز می‌توان توسط این راهکار یعنی عضویت در شبکه بلاک چین ارائه داد، در این صورت همیشه می‌توان دستگاه‌های کجاور را شناسایی کرد.

 مزایای راهکار فعال‌سازی شبکه‌های مخابراتی نسل پنجم (5G) مبتنی بر بلاک چین به شرح ذیل است:

  • ارائه خدمات ارتباطی محلی سریع‌تر و ضابطه‌مند در جهت سرویس‌دهی بهینه به دستگاه
  • درآمدزایی لحظه‌ای از انواع مختلف سرویس‌های ارتباطی از طریق قراردادهای هوشمند
  • هزینه‌های خدمات ارتباطی محلی مطلقا مبتنی بر عرضه و تقاضای موجود در آن ناحیه خواهد بود
  • ایجاد مدل‌های کسب وکار جدید با هدف استفاده از تمام ظرفیت شبکه

 


چهارمین کاربرد بلاک چین در صنعت مخابرات


اینترنت اشیاء


 بلاک چین می‌تواند یک شبکه کم هزینه و خودگردان، برای ارتباط همتا به همتا و بدون خطای هزاران دستگاه اینترنت اشیاء فراهم کند. به عنوان مثال، ماشین آلات در یک کارخانع قادر به برقراری ارتباط و تایید اعتبار خود از طریق بلاک چین برای هدایت روند تولید می‌باشند. از این طریق و با کمک اعتبارسنجی بلاک چینی، ریسک از کار افتادن خط تولید به وسیله هک شدن یا خرابی کاهش پیدا می‌کند. سامانه‌های فعلی اینترنت اشیاء با استفاده از شبکه‌های دوربرد با توان پایین اجرایی می‌شوند. اپراتورهای مخابراتی در حال آزمایش موارد استفاده متعددی برای این فاوری هستند. این موارد استفاده به یک پلتفرم مناسب احتیاج دارند تا اتصال هر دستگاه اینترنت اشیاء به دیگری را مدیریت کنند. بلاک چین چنین پلتفرم مشترکی را وعده می‌دهد.

چالش‌های حاضر:

حس‌گرهای اینترنت اشیاء معمولا اطلاعات حساسی درباره دارایی‌های مهم مشتریان شرکت در خود جای داده‌اند که این موضوع امنیت داده و شبکه را به موضوعی مهم تبدیل می‌کند که هم هزینه بردار و هم پر اهمیت است. همچنین بزرگ‌تر شدن شبکه اینترنت اشیاء به معنی مدیریت و ردیابی شبکه پیچیده‌تری است که منجر به سامانه‌ای با چشم انداز متنوع بدوت یک پلتفرم مشترک می‌شود.

 

راهکار بلاک چین برای رفع چالش‌های اینترنت اشیاء

بلاک چین با استفاده از تعداد زیادی گره یک شبکه همتا به همتا، خودگردان و امن ایجاد می کند. هر کدام از این گره‌ها نمایانگر یک دستگاه اینترنت اشیاء است که قابلیت دیدن تغییرات اطلاعات در شبکه را دارد. برای شروع، این شبکه‌ها می‌توانند از تعدادی برجج مخابراتی میان برد تشکیل شوند که ایجاد آن هزینه زیادی نخواهد داشت. با سازمان‌دهی چنین شبکه‌ای در یک شبکه بلاک چین عمومی مثل بیت کوین یا اتریوم، می‌توان از مزایای یک بلاک چین عمومی امن و یکپارچه بهره برد. سپس اپراتورهای مخابراتی مادر می‌توانند با ایجاد کلید خصوصی - عمومی امن و جهانی، یک بلاک چین با دسترسی جهانی ایجاد کنند.

مزایای به کارگیری فناوری بلاک چین در اینترنت اشیاء به شرح زیر است:

  • یک شبکه همتا به همتا و خودگردان جای مسیریابی را می‌گیرد.
  • امنیت بالا برای دستگاه‌های اینترنت اشیاء در یک شبکه بلاک چین عمومی
  • اجرایی شدن کم هزینه برای شرکت‌های کوچک و متوسط

 


پنجمین کاربرد بلاک چین در صنعت مخابرات


بهبود مدیریت زنجیره تامین


امروزه دریافت و ارسال اطلاعات از طریق ابزار‌های دیجیتال مانند تلفن همراه به سادگی توسط کاربران آن‌ها انجام می‌شود. پیشرفت فناوری و توسعه زیرساخت‌ها، برقراری ارتباط را برای کاربر ساده‌تر و کاراتر و برای ارائه کنندگان سرویس پیچیده‌تر کرده است. وسیع‌تر شدن زنجیره تامین در صنایع ارتباطی علاوه بر پیچیده‌تر کردن فرآیندهای ارسال و دریافت اطلاعات موجب تخصصی‌تر شدن فرآیندها و تعدد بازیگران فعال در زنجیره تامین‌ شده است. این موارد چالش‌هایی را برای این صنعت به وجود آورده است. از مهمترین این چالش‌ها می‌توان مدیریت روابط بین بازیگران، ردگیری اطلاعات و نحوه تقسیم درآمد را نام برد. وجود دفاتر ثبت جداگانه علاوه بر پیچیده‌ کردن تبادل اطلاعات بین این بازیگران، سبب افزایش هزینه‌ها و کاهش سرعت شده است. در شکل زیر نمایی ساده از زنجیره تامین در صنایع مخابراتی نشان داده شده است.

 

زنجیره تامین در صنایع مخابراتی

 

بلاک چین قادر است به صاحبان این صنایع در بهبود وضع موجود کمک چشم‌گیری نماید. همانطور که قبلا اشاره شد، در شبکه‌های مبتنی بر بلاک چین اطلاعات در یک دفتر کل مشترک و توزیع شده توسط اعضا تایید، ثبت و ذخیره می‌شود. این امر موجب به وجود آمدن بستری یکپارچه و شفاف بین همه اعضای زنجیره تامین خواهد شد. این شفافیت و یکپارچگی مزایایی را برای اعضای فعال در این صنعت در بر خواهد داشت، از جمله فراهم آوردن امکان ردگیری اطلاعات در کمترین زمان و با کمترین هزینه و مدیریت روابط بین بازیگران. همچنین بلاک چین امکان پیاده‌سازی روش‌های تقسیم درآمد کارا و منصفانه را نیز فراهم می‌کند. از آنجا که هر نوع از اطلاعات و ارزش افزوده‌های ایجاد شده در مسیر (اعمال تغییرات، انتقال و...) بر روی آن از ابتدا تا انتها قابل ردگیری هستند، می‌توان در قالب قراردادهای هوشمند که قبلا شرایط مندرج در آن توسط اعضای تعیین شده است، چنین روش‌های تقسیم درآمدی را پیاده‌سازی کرد. بدین ترتیب هر عضو زنجیره تامین بر اساس ارزش افزوده‌ای که ایجاد کرده است، کارمزد دریافت خواهد کرد.

 

مطالب مرتبط:

بلاک چین در صنعت مخابرات (بخش اول)

کاربردهای مهم بلاک چین (بخش دوم)

بهترین زبان های برنامه نویسی بلاک چین کدامند؟

بلاک چین و بازتعریف اعتماد سیاسی

بلاک چین و اینترنت اشیا

 


منبع: مرکز تحقیقات بلاک چین


 

نظرات (0)

دارای رتبه 0 بواسطه 5 بر اساس 0 رأی
نظر ارسال شده‌ی جدیدی وجود ندارد

دیدگاه خود را بیان کنید

  1. ارسال دیدگاه بعنوان یک مهمان - ثبت نام کنید و یا وارد حساب خود شوید.
امتیازدهی:
پیوست ها (0 / 3)
اشتراک‌گذاری موقعیت مکانی شما

درباره ما

"مرکز تحقیقات بلاک چین" به‌عنوان بزرگترین وب سایت تخصصی، پژوهشی و آموزشی بلاک چین در جهان توسط مجموعه ای از متخصصان حوزه بلاک چین و ارزهای رمزنگاری شده از سال 1396 به ‌صورت رسمی فعالیت خود را آغاز نمود.


ادامه درباره ما